Centrum Kultury i Rekreacji w Supraślu zaprasza na:

"Wystawę poświęconą Irmologionowi Supraskiemu"

Wernisaż 4 lipca b.r. godzina 18.00
galeria zmienna C K i R w Supraślu ul. Cieliczańska 1

Irmologion Supraski to rękopis muzyczny spisany w latach 1598-1601 w monasterze supraskim przez Bogdana Onisimowicza „śpiewaka rodem z Pińska”, jak wskazuje zapis na tytułowej stronie księgi. Melodie zapisane na 576 stronach to bogaty zbiór tradycji muzycznych całego ówczesnego prawosławnego świata. Znajdujemy tam melodie znamienne, mirskie, greckie, konstantynopolitańskie (carogrodzkie), bułgarskie, monasterskie oraz supraskie, niejednokrotnie ze wskazaniem na tajemnicze diemiestwiennoje penije, które wg prof. Anatolija Konotopa oznacza manierę śpiewu z towarzyszącym melodii stałym, tzw. burdonowym dźwiękiem, zwanym ison, wskazującym na jej bizantyjskie pochodzenie. Wyjątkowość Irmologionu nie przejawia się jedynie w bogactwie melodii w nim zanotowanych, ale również w sposobie zapisu. Jest to najstarszy znany nam zabytek cerkiewnej literatury muzycznej, zapisany za pomocą zachodniego systemu liniowego. Analogiczne próby przekładu tradycyjnej neumatycznej-znamiennej notacji na pięciolinię pojawiają się na Rusi dopiero sto lat później. Przez kilkaset lat melodie Irmologionu towarzyszyły codziennym nabożeństwom monasterskim. Niestety Unia Brzeska przerwała ich dalszy rozwój. Supraski monaster uległ Unii dopiero w 1612 r. W unickim klasztorze niebawem pojawiły się zachodnie kompozycje wielogłosowe, a stara praktyka śpiewu odeszła w niepamięć. W 1630 roku Bogdan Onisimowicz opuszcza klasztor. Stając w obronie poniżonego mnicha, naraża się nowemu supraskiemu ktitorowi, Krzysztofowi Chodkiewiczowi, i zostaje wygnany. Wraz z Bogdanem znika z monasteru także Irmologion. Dalsze losy śpiewaka nie są znane. Na rewersie 585 strony rękopisu znajdujemy XVII-wieczną adnotację: „Bliżnije pieszczery prepodobnogo Antonija” (Kijów), co może świadczyć o tym, że przez następne wieki Irmologion znajdował się właśnie tam. Melodie zapisane w tej księdze są wyjątkowe. Zaskakują swą melodycznością i plastycznością. Wiele kompozycji nie spotykanych w innych rękopisach tego okresu nawiązuje bezpośrednio do źródeł bizantyjskich. Dzięki prof. A. Konotopowi ten supraski skarb jest znany i ceniony na całym świecie. Jako jeden z niewielu doczekał się aż 7 płyt ze współczesnymi opracowaniami. Prezentowana wystawa ma na celu ukazanie szerokiemu gronu odbiorców zapisanej w Irmologionie zapomnianej tradycji śpiewu monasteru w Supraślu. W XVI wieku jej sława wychodziła daleko poza mury monasteru - w 1543 roku sam król Polski przyjechał do Supraśla, aby „zobaczyć cerkiew, miejsce i usłyszeć modlitewny śpiew”. Otwarciu wystawy towarzyszyć będzie krótki koncert śpiewu liturgicznego. Usłyszymy melodie śpiewane po raz pierwszy po kilkusetletniej przerwie, specjalnie na tę okazję rozszyfrowane i przygotowane. Będzie to niepowtarzalna okazja spotkania z XVI wiecznym rękopisem oraz jego odkrywcą i niestrudzonym propagatorem – prof. Anatolijem Konotopem, który opowie o okolicznościach odkrycia, rozszyfrowywaniu i popularyzowaniu Irmologionu Supraskiego. Podczas trwania wystawy będzie można zakupić wszystkie dotychczasowe wydania płyt z nagraniami XVI-wiecznych melodii supraskiego monasteru.

  Marcin Abijski
Akademia Supraska

  OTWARCIE WYSTAWY:

04.07.2008 r. 

godz. 18:00

W PROGRAMIE OTWARCIA - KONCERT MELODII Z IRMOLOGIONU SUPRASKIEGO OPRACOWANYCH PRZEZ PROF. ANATOLIJA KONOTOPA Z MOSKWY, HONOROWEGO GOŚCIA WYSTAWY. SERDECZNIE ZAPRASZAMY

  CENTRUM KULTURY I REKREACJI W SUPRAŚLU
16-030 Supraśl
ul. CIELICZAŃSKA 1
tel/fax: 085 718 35 10
info@ckirsuprasl.com

godziny otwarcia wystawy:
poniedziałek – sobota/niedziela
10.00 – 18.00

WSTĘP WOLNY

Organizatorzy:

KLASZTOR MĘSKI ZWIASTOWANIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY W SUPRAŚLU
I

IRMOLOGION SUPRASKI
1598-1601

ZAPRASZAMY !!!